نمونه دعاوی مربوط به مشارکت در ساخت: بطلان، تخلیه، خلع ید
دعوی اعلام بطلان قرارداد به دلیل مجهول بودن مورد معامله وقتی در قرارداد مشارکت، موضوع قرارداد، نحوه تقسیم، میزان سهم و حدود تعهدات آنقدر مبهم است که امکان اجرای آن به شکل مشخص وجود ندارد، طرح دعوی بطلان به دلیل مجهول بودن مورد معامله مطرح میشود. موفقیت در این دعوا، به نشان دادن این نکته بستگی دارد که ابهام، صرفاً جزئی یا قابل رفع نبوده، بلکه به ماهیت تعهدات اصلی لطمه زده است.
دعوی فسخ قرارداد به دلیل عدم انجام تعهدات سازنده در مواردی که سازنده در مهلتهای مقرر، تعهدات خود را انجام نداده و شرایط قراردادی برای فسخ محقق شده است، مالک میتواند دعوی فسخ مطرح کند. این دعوا باید بر مبنای مستندات دقیق، اخطارها، مکاتبات و مستندات تأخیر تنظیم شود؛ وگرنه، احتمال دارد دادگاه، حق فسخ را احراز نکند.
دعوی الزام به تنظیم سند رسمی سهمالشرکه زمانی که یکی از طرفین، با وجود انجام تعهدات طرف دیگر، از حضور در دفترخانه و انتقال رسمی سهمالشرکه خودداری میکند، دعوی الزام به تنظیم سند رسمی مطرح میشود. این دعوا، در ظاهر ساده است، اما در عمل به وضعیت پایانکار، صورتجلسه تفکیکی، پرداخت عوارض و مالیاتها و… وابسته است.
دعوی تخلیه ملک کلنگی پس از انقضای مهلت قرارداد اگر قرارداد مشارکت در ساخت به پایان برسد یا فسخ شود، اما سازنده همچنان ملک را در تصرف خود نگه دارد، مالک میتواند دعوی تخلیه مطرح کند. این دعوا، وقتی حساس میشود که سازنده بخشی از عملیات را انجام داده و مدعی حقوقی نسبت به اعیانی ایجادشده است. تفکیک بین حقوق مالک بر عرصه و حقوق سازنده بر اعیانی، در اینجا جداگانه بررسی میشود.
دعوی خلع ید علیه متصرف بدون مجوز (سازنده یا ثالث) در مواردی که شخصی بدون حق، پروژه را تصرف کرده یا از ادامه کار منع نمیشود، دعوی خلع ید مطرح است. این دعوا با تخلیه تفاوت دارد؛ زیرا خلع ید بر مبنای مالکیت رسمی و تصرف عدوانی است، در حالی که تخلیه بیشتر در بستر روابط قراردادی الزام به خروج از ملک را دنبال میکند.
دعوی مطالبه اجرتالمثل ایام تصرف هنگامی که سازنده یا هر شخص دیگری، بدون مجوز معتبر یا بعد از انقضای قرارداد، همچنان از ملک استفاده میکند، مالک میتواند اجرتالمثل ایام تصرف را مطالبه کند. محاسبه این اجرتالمثل و اثبات ادامه تصرف غیرمجاز، نیازمند ترکیبی از مدارک و کارشناسی است.
دعوی مطالبه هزینههای انجامشده توسط سازنده در صورت بطلان یا فسخ اگر قرارداد باطل شود یا فسخ گردد، سازنده ممکن است برای هزینههایی که کرده، مطالبه وجه کند. این دعوا، در ظاهر ساده است، اما در عمل باید بین هزینههای ضروری، هزینههای غیرضروری و هزینههایی که فقط در جهت منافع یکطرفه بودهاند، تفکیک شود؛ کاری که بدون مستندات مالی دقیق، پیچیده میشود.
دعوی الزام به اخذ پایانکار و صورتجلسه تفکیکی در وضعیتهایی که سازنده از پیگیری پایانکار یا صورتجلسه تفکیکی امتناع میکند، مالک یا شریک دیگر میتواند الزام او به انجام این اقدامات را بخواهد. این دعوا در ظاهر اداری است، اما در عمل، با تعهدات مالی، جریمهها و اصلاحات فنی مرتبط است.
دعوی رفع موانع اجرای حکم و تکمیل اقدامات پس از صدور رأی حتی بعد از صدور حکم به نفع یکی از طرفین، اجرای حکم ممکن است با مقاومت طرف مقابل یا موانع اداری روبهرو شود. طرح دعاوی مکمل برای رفع موانع اجرای حکم، تعیین تکلیف اشخاص ثالث و هماهنگی با مراجع اداری، بخش پایانی اما حساس این فرایند است.
